Komische Folkloristische Fanfare De Kikvorschen
HISTORIE
“De Kikvorschen” zijn geboren in 1927 nadat de toenmalige Gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch het merkwaardige besluit nam om tijdens Carnaval het maken van muziek op straat te verbieden, daardoor dreigde het traditionele Bourgondische straatcarnaval teloor te gaan. Een, voor vele Bosschenaren onbegrijpelijk besluit, dat felle protesten opleverde. Zo ook bij een aantal mensen uit de volksbuurt de Pijp die zich met succes beraadden op een ludiek protest, wat zowel recht zou doen aan het raadsbesluit, als aan de gehechtheid van de verworven tradities van het straatcarnaval. Op 11-11-1927 besloten deze humorvolle Bosschenaren in Herberg ‘t Pumpke onder het toeziend oog van Moeder Truus tot de oprichting van een schertsfanfare, voorzien van uit hout gezaagde nepinstrumenten die uitgerust werden met een mirliton.
En… op Carnavalszondag 1928, gestoken in het zondagse pak van de boeren uit de Meierij en uitgezwaaid door hun eigen Moeder Truus van ‘t Pumpke, ging de schertsfanfare vol goede moed op weg om Prins Carnaval in te halen. Echter nog voordat men de Pijp had verlaten werd de fanfare staande gehouden en afgevoerd naar het politiebureau waar, helaas voor Hermandad moest worden vastgesteld dat hier geen sprake was van echte muziek zodat men de fanfare noodgedwongen weer vrij moest laten…
“De Kikvorschen” waren geboren. In 1928 werd het raadsbesluit echter verder aangescherpt, men mocht tijdens Carnaval noch met echte, noch met namaak-instrumenten op straat lopen.
Vindingrijk als ze waren, besloten de Kikvorschen om Prins Carnaval dan maar op te halen op de fiets. Immers het raadsbesluit sprak niet van een fietsverbod. De komische en spottende rebellie tegen de plaatselijke overheid haalde zelfs de landelijke pers, wat de Kikvorschen niet ongelegen kwam. Vanaf dat moment waren de Kikvorschen met hun komische mirlitonmuziek en hun grappen en grollen graag geziene gasten bij veel evenementen tot ver buiten Oeteldonk.
Het waren de vastberadenheid en ludieke protest, alsmede hun komische uitstraling waardoor “De Kikvorschen” in 1930 door Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Amadeiro de XVI voor het leven werden benoemd tot Hofkapel der Dynastie der Amadeiro’s, Prinsen van Oeteldonk. In de jaren ’40 werd het Mirlitonorkest uitgebreid met echte koperblazers en groeiden De Kikvorschen uit tot een echt Fanfare-orkest.
WIE ZIJN DE KIKVORSCHEN?
Komische Folkloristische Fanfare De Kikvorschen is de officiële naam, kortweg spreekt men vaker van De Kikvorschen.
Komisch vanwege de vele momenten van plezier met elkaar, maar toch ook door de vele momenten tijdens onze optredens dat we anderen een muzikaal plezier doen! Er zijn veel voorbeelden van de typische Kikvorschenhumor, die overigens niet altijd door iedereen direct wordt begrepen….
Folkloristisch vanwege de authentieke kostuums die we dragen. Deze stammen uit de periode van rond 1900; ze werden op zondag door de boeren in de Meierij van ’s-Hertogenbosch gedragen. Onze Kikvorschvrouwen, die overigens geen lid zijn van de fanfare, dragen eveneens de traditionele originele kleding uit die tijd, kompleet met gesteven hagelwitte poffer!
Fanfare verwijst naar de bezetting van instrumenten. Houten én koperen blaasinstrumenten horen sinds de oprichting in 1927 tot de standaardbezetting. Daarnaast zijn sinds 1928 mirlitons, bevestigd aan zelfgemaakte houten instrumenten, onderdeel van de fanfare. Daarmee is de fanfare tevens het oudste mirlitonkorps van de Benelux!!
Kikvorschen verwijst als naam van de fanfare naar de enorme betrokkenheid met het unieke carnavalsrijk dat stamt uit 1882: Oeteldonk. “Oetel” verwijst naar de vele kikkers in de toentertijd drassige omgeving van de stad ’s-Hertogenbosch, een “donk” is een daarbinnen hoger gelegen droge plek. Door haar muzikale en vooral humoristische bijdrage mag de fanfare zich sinds 1929 zelfs “Hofkapel der Amadeiro’s” noemen. Benoemd voor het leven, kwijt de kapel zich rond 11 november en tijdens de carnavalsdagen met verve van hun muzikale taak voor hun Prinsen van Oeteldonk en de Oeteldonkers!
WAT DOEN DE KIKVORSCHEN?
Muziek maken met elkaar met vooral erg veel plezier! De sound van De Kikvorschen is vanwege haar niet gewisselde bezetting sinds de oprichting nog steeds uniek. Spelen De Kikvorschen tijdens carnaval nummers van vele bekende Oeteldonkse componisten, door het jaar heen staan er nummers van bekende Nederlandse en internationale artiesten op het programma. Enkel en alleen met als uitgangspunt een gezellig samenzijn met elkaar en met de mensen bij wie we te gast zijn.
Originele boerendansen uit de periode van eind 19e eeuw staan standaard op het feestprogramma. Bij veel optredens dansen de Kikvorschen met hun Kikvorschvrouwen de originele dansen uit eind 19e eeuw die gebruikelijk waren bij feesten in het goede Brabantse land. Folklore pur sang!!
Brandewijn is dé lijfdrank van een lid van De Kikvorschen! Op het moment dat een nieuwe muzikant lid wordt van de fanfare, zweert hij het water af! Tijdens dit “kupke wassen” zingen alle muzikanten het Kikvorschlied en zweert de nieuweling het water voor altijd af! Naast de brandewijn is echter ook het in de Brabantse hoofdstad voor de export gebrouwen Heineken Bier een favoriete en veelgenoten drank.
Tradities, en vooral zéér opmerkelijke, zijn onontbeerlijk voor De Kikvorschen. Zo zijn er bijvoorbeeld geen vrouwelijke muzikanten. De Kikvorschvrouwen zijn echter wel vaak van de partij bij optredens. Andere bijzondere zaken zijn het feit dat de dirigent geen noten mag kunnen lezen en dat het aantal spelende muzikanten niet meer dan 28 kan zijn. Dat laatste houdt verband met de inhoud van een fles brandewijn waaruit 28 borrels geschonken kunnen worden. Ook treden De Kikvorschen alléén op in hun traditionele kostuums. Bijzondere personen worden door De Kikvorschen gedecoreerd met een Kikvorschendas en zijn daarmee lid van de Club van Dassendragers.
